با نگاهی گذرا به روایات امامان معصوم(ع)و دستورالعمل ها و خاطرات بزرگانِ اهل معنا،انسان به آسانی درمی یابد كه تلاوت«یاسین» همراه با رعایت آداب و مطالبی چند می باشد و نمی توان این سوره ی مباركه را بدون توجه و رعایت آنها خواند و توقع آثار دنیوی و ثواب های اخروی خاص را داشت.

«یاسین»قلب قرآن و دارای موقعیت و منزلتی عظیم نزد خدا است.اگر انسان به پیشگاه بزرگی شرفیاب می شود،هرگز نمی تواند بدون رعایت آداب و شؤون خاص آن بزرگ وارد شود.مثلاً رفتن به زیارت خانه خدا و طواف كعبه،«احرام بستن»،«طهارت»و «جدا شدن از تعلّقات دنیوی» را می طلبد.یا مشرف شدن به بارگاه پیامبر(ص) و امامان معصوم (ع) غسل زیارت و آمادگی های مخصوص به خود را می خواهد. همین طور كسی كه می خواهد به دیدار مقام و شخصیت بزرگی برود،خود را از قبل آماده كرده و با فكری متمركز و آمادگی های ظاهری به دیدار آن مقام می رود.

در باب قرائت«سوره ی مباركه ی یاسین»،با آن همه عظمت و فضیلتی كه دارد،بدون رعایت آداب نمی توان به تلاوت آن پرداخت و لذا برای بهره مندی از آثار و خواص  این سوره ی شریفه و نزدیك شدن به حقایق آن،رعایت آداب زیر ضروری است:

 

1.وضو داشتن و روبه قبله بودن

قرآن كریم سراسر نور می باشد و«یاسین»،نوری بیشتر و برتر است. بنابراین باید تلاوت كننده قرآن كریم،لااقل ظاهر خود را به تناسبِ قرآن و«یاسین»نورانی كند.مقصود،این است كه با طهارت و وضو باشد و «یاسین»را در حالی كه رو به قبله دارد،تلاوت كند؛زیرا وضو نور است و آن گاه كه انسان وضو می گیرد،در واقع سر و صورت و دستانِ خود را نورانی می كند و در حقیقت با روبه قبله داشتن توجه خود را از غیر خدا برمی گرداند و به او روی می آورد؛بدین سبب تناسب بین او و قرآن برقرار می شود.

 

2.توجّه و تدبّر در معانی و مفاهیم

از بزرگترین دام های شیطان،این است كه چون نتواند انسان را از عبادتی باز دارد،كوشش می كند فرد را از حقیقت آن عمل دور كند،تا عمل او به صورت،ظاهری بدون باطن و قالبی بدون محتوا و جسمی بدون روح باشد.مثلاً،نماز بخواند در حالتی كه دل او مشغول به دنیا است و دیگر بهره ای از معنا و روح عبادت ندارد.

در باب سوره ی«یاسین»نیز در مرحله ی نخست،شیطان با وسوسه های  گوناگون و درست كردن بهانه های بی خود و بی جهت،سعی می كند انسان را از اصلِ قرائت آن باز دارد و یا نگذارد او با فضائل و عظمت«یاسین»آشنا شود.اما پس از آن كه توفیق،رفیق انسان شد و با فضایل و عظمت این سوره ی مباركه  آشنا شد و تصمیم گرفت كه این سوره را قرائت كند و از آثار و بركات دنیوی و اُخروی آن بهره مند گردد،شیطان باز پا به میدان می گذارد و دام دیگری را جلوی انسان می گستراند و تمام تلاش خود را به كار می گیرد تا فردی كه«یاسین»را می خواند در معنا و محتوای آن تدبر نداشته باشد.در نتیجه،از حقیقت«یاسین»دور بماند.در این جا،انسانی كه«یاسین»می خواند،و یا خود را عضوی از خانواده ی«یاسین»می داند و با آن حشر و نشر دارد،باید توجّه داشته باشد و خود را هوشیار و بیدار نگه دارد و از درگاه الهی درخواست كند كه در هنگام قرائت«یاسین»كلمات نورانی آن را با توجّه ادا كند و آیات آن را با تدبّر در معنا و محتوا بخواند.

 

3.استقامت و مداومت

استقامت،پشت كار و ایستادگی رمز موفقیت در تمام امور است.امور معنوی و دست یافتن به اهداف آن،به همان اندازه كه ارزش آن بالا می رود، استقامت بیشتری می طلبد.كسی كه در امور معنوی،صبر و حوصله به خرج دهد و در میدان عمل استقامت كند،قطعاً به كمالات معنوی و مدارج روحانی،ارتقا خواهد یافت و فرشتگان خدا به پیشواز او می آیند و در ادامه،او را یار و یاور خواهند بود.از این رو،در قرائت سوره ی یاسین،توصیه و دستور اكید به مداومت است؛مثلاً،اگر شخصی صبح«یاسین»را می خواند،آن را ادامه دهد و یا اگر؛شب می خواند، مداومت كند و به خود هیچ گونه دلسردی،سستی و بهانه ای راه ندهد؛زیرا ممكن است انسان مدتی كاری را انجام دهد و به حسب ظاهر،آثار آن را نبیند.بدین سبب كه ممكن است در وجود او موانعی باشد؛از قبیل اخلاقِ بد، شقاوت و یا گناه كه با مداومت بر قرائت،به تدریج برطرف می شود، در حالی كه خود او متوجه نیست و گمان می كند كار او بی اثر است،لذا با «مداومت»و«استقامت»است كه ناگهان در می یابد قلب او روشن شده و معرفت و ایمان پیدا كرده و به جهانی پر از نور و سرور رسیده است.از این رو،آنانی كه كاری را با شوق و علاقه شروع می كنند؛ولكن بعد از مدتی دلسرد شده از آن كناره می گیرند،باید بدانند كه فیض بزرگی را از دست داده اند.در مقابل،به آنانی كه نشاط و عشق آغازین را در ادامه ی راه حفظ می كنند،باید نوید داد كه به یقین،رسیدن به هدف در انتظار آنان بوده و سرانجام،خوشبختی و سعادت را از آنِ خود خواهند ساخت.

 

4.فرستادن صلوات

جهت ورود به هر خانه ای كلیدی وجود دارد.اساتید و بزرگان اهل معنا و معرفت فرموده اند:برای رسیدن به آثار تمامی اذكار،اوراد و ختومات لازم است قبل و بعد از آن،چهارده صلوات فرستاده شود.این،از اسرار معنوی و سلوك حقّانی است.در واقع،آدمی با فرستادن صلوات بر پیامبر و خاندان او،به خود این لیاقت را می بخشد كه بتواند،پذیرای آثار خاصّ اذكار الاهی باشد.رعایت این مطلب،در باب انجام ختوم«یاسین» ضروری تر به نظر می رسد.بنابراین در ختومات و خواندنِ«یاسین»،انسان باید دقت و توجه كند كه ابتدا چهارده صلوات فرستاده و بعد مشغول خواندن و انجام ختم شود و بعد از تلاوت سوره و در پایان ختم،چهارده صلوات دیگر نیز بفرستد.خدای را سپاس گزارَد و از او بخواهد تا به بركت آبروی پیامبر و خاندان او،حوائجش را برآورده سازد.

 

5. اهدای ثواب تلاوت یاسین

در بین بزرگانِ اهل معنا و معرفت،این مطلب رواج دارد كه بسیاری از اوقات،ثوابِ اعمالِ مستحبی خود را مثل:خواندنِ قرآن،بجای آوردنِ عمره و یا خواندن یك سوره یا نماز خاصی را به پیامبراكرم (ص)  و حضرت زهرا (س)و یا امامان معصوم(ع) و یا یكی از بندگان خاص الهی اهداء كرده و یا به نیابت از آنان انجام می دهند.و نیز، دیگران را سفارش می كنند،كه مثلاً،ثوابِ خواندن قرآن و یا نمازشان را به حضرت مهدی (ع) و یا دیگر اشخاص مقرب درگاه الهی هدیه كنند و یا به نیابت از آنان انجام دهند.این عمل شایسته،بدین جهت است كه انسان با هدیه كردنِ ثوابِ عمل،به یكی از معصومان(ع) و یا بزرگان، بدون این كه از پاداش او چیزی كاسته شود،آنان را نیز از ثواب اعمال خود برخوردار می سازند.در مقابل،باعث می شود كه انسان،با آن امامان معصوم(ع)  ارتباط برقرار كند.بی گمان،این ارتباط روحانی میان هدیه دهنده و هدیه گیرنده ثمرات بسیار و هم چنین، انس و الفت دائمی را در پی خواهد داشت.

بی تردید،این حركت معنوی سبب می شود تا آن امامان معصوم(ع)  به این فرد توجه داشته برای او دعا كنند و او را در تنگناهای زندگی تنها نگذارند.چه بسا همین اهدای ثواب،زمینه ای را فراهم سازد تا فرد در قیامت،مشمولِ شفاعت آن امامان قرار گرفته به بهشت برین برسد.

در این باب،برخی افراد می پرسند كه چرا مقدار ثوابی ـ كه ما در اختیار داریم ـ به دیگران اهدا كنیم،با این كه خود به آن نیازمند بوده و چه بسا،آنان به كار ما چندان نیازی نداشته باشند.در مقابل این گفتار باید به این حقیقت توجه كرد كه اهدای ثواب به بزرگان،چیزی از ثواب عمل ما كم نمی كند، بلكه باعث می شود تا نتایج و ثواب های افزون تری نصیب ما گردد.در حقیقت،اهدای ثواب،به امامان معصوم (ع) یك نوع توسل به حساب می آید و اظهارِ دوستی با دوستان خدا است.یعنی،اهدا كردن،موجب می شود كه انسان به آن امام نزدیك شده و عمل او،از روح و معنویتِ بیشتر برخوردار گردد.اگر این اهدای ثواب،دوام داشته باشد موجب انس و الفت و ترقی انسان می گردد.عملِ اهدا می تواند،فرد را به درجات عالیه ی امامان معصوم  (ع) در آخرت برساند.از این رو،یكی از توصیه های بسیار ارزشمند،در بابِ سوره یاسین،آن است كه هر گاه،انسان این سوره مباركه را می خواند،ثواب آن را به حضرت زهرا(س)ـ  و یا یكی دیگر از معصومان و بزرگان معنوی اهدا كند،تا بدین وسیله،زمینه ی رشد معنوی و كمالات الهی خود را فراهم سازد.

در این زمینه،روایتی بسیار جالب وجود دارد كه توجه داشتن به آن، انسان را با حقیقتِ آن چه كه در باب اهدای ثواب است،آشنا  می سازد. تنی از شیعیان خاص،خدمتِ حضرت امام موسی بن جعفر (ع)  آمده چنین می گوید:روش پدرم چنین بود كه در ماه مبارك رمضان چهل بار قرآن را ختم می كرد.من نیز،پس از پدرم،به همین شیوه قرآن كریم را ختم می كنم.گاهی بیشتر و گاهی كمتر،به اندازه ای كه فراغت، كار،نشاط و یا بی رغبتی دارم و چون روز عید فطر فرا می رسد،یك ختم قرآن،هدیه ی رسول خدا می كنم و ختم دیگر را هدیه علی(ع)  و ختمِ سومی را هدیه حضرت فاطمه(س) و هم چنین برای ائمّه (ع)  تا برسد به شما و یكی هم برای شما قرار دادم و تا به حال این كار انجام داده ام.آیا برای من،در برابر این عمل چه پاداشی هست؟حضرت فرمودند:«لَكَ بِذَلِكَ أَنْ تَكُونَ مَعَهُمْ یوْمَ الْقِیامَةِ؛پاداش شما،این است كه روز قیامت با آنان خواهی بود».من تعجب كردم و گفتم:الله اكبر!واقعاً،پاداش من این است؟حضرت تا سه بار فرمودند: آری.1

  منبع: http://www.bayasin.com/index.php?option=com_content&view=article&id=188&Itemid=76

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

1.در عظمت سوره یاسین آمده است:اگر این سوره،كنار محتضر كه در حال جان دادن است،قرائت گردد،رضوان (فرشته خازن بهشت)از آب های بهشتی به او می آشامد،از این جهت او سیراب از دنیا می رود و سیراب در قیامت وارد محشر می شود و این گونه به بهشت وارد می گردد.

(جوامع الجامع ، ج2، 295).