loading...

پایگاه قرآنی-فرهنگی دارالقرآن

1 ـ اعجاز لفظى قرآن اعجاز لفظى قرآن به دوگونه مطرح شده است: اعجاز بلاغى و اعجاز عددى. بحث اعجاز بلاغى قرآن، يا بلاغت قرآنى، از گذشته هاى دور شناخته شده بوده و تقريباً بين همه ى مذاهب اسلامى مورد التفات و توافق بوده است. البته برخى، اعجاز بلاغى قرآن را از امورى، مانند نظم،اسلوب و شيوه ى بيانى قرآن جدا كرده و گفته اند: يكى از جهات اعجاز قرآن، اعجاز بلاغى آن است و جهت ديگر آن، نظم و اسلوب بيانى قرآن است. برخى ديگر نيز وجه اعجاز قرآن را مجموع مركب از بلاغت و نظم و اسلوب آن دانسته اند.(128) ولى در واقع…

امین جوانمرد بازدید : 890 دوشنبه 18 دي 1391 نظرات ()

1 ـ اعجاز لفظى قرآن

اعجاز لفظى قرآن به دوگونه مطرح شده است: اعجاز بلاغى و اعجاز عددى.

بحث اعجاز بلاغى قرآن، يا بلاغت قرآنى، از گذشته هاى دور شناخته شده بوده و تقريباً بين همه ى مذاهب اسلامى مورد التفات و توافق بوده است. البته برخى، اعجاز بلاغى قرآن را از امورى، مانند نظم،اسلوب و شيوه ى بيانى قرآن جدا كرده و گفته اند: يكى از جهات اعجاز قرآن، اعجاز بلاغى آن است و جهت ديگر آن، نظم و اسلوب بيانى قرآن است. برخى ديگر نيز وجه اعجاز قرآن را مجموع مركب از بلاغت و نظم و اسلوب آن دانسته اند.(128) ولى در واقع اينها از باب تكثير مثال است و همه ى موارد مرتبط با شيوه ى بيانى قرآن به اعجاز بلاغى قرآن بر مى گردد.

شيوه ى بيانى قرآن، شيوه اى است كه هيچ بشرى، حتى ساحت بلند رسول اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم)، نمى تواند به اين روش سخن گويد.

توضيح آنكه: در باب «تاريخ حديث» اهل سنت مدعى هستند كه رسول اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) از نوشتن احاديث و كلمات خودشان منع فرموده بودند و در اين باره روايتى از ايشان نقل مى كنند،(129) آنگاه با اين پرسش مواجه شده اند كه چرا حضرت از كتابت حديث نهى كرده اند؟

يكى از پاسخ هايى كه داده شده و در ميان اهل سنت خيلى معروف مى باشد، اين است كه سبب


بودند كه مى توانستند همانند قران سخن بليغ گويند، پاسخ داده است: لازمه ى اين سخن، انكار اعجاز بلاغى قرآن است.(131) به هر حال مسئله منع حضرت(صلى الله عليه وآله وسلم) از كتابت حديث ـ با اين كه احاديث ايشان، سخنان معمولى و از سوى خود نبوده، بلكه سخنانى نورانى و به هدايت الهى و مكشوف از عالم غيب بوده است و مى توانسته رهگشاى بسيارى از گرفتاريهاى امت اسلام باشد ـ يك اشكال اساسى بر اهل سنت محسوب مى شود، از اين رو در ميان علماى شيعه از گذشته تا حال اين ادعا كه حضرت رسول(صلى الله عليه وآله وسلم) از نوشتن احاديث نهى فرموده اند، نادرست شمرده شده است.

وجه ديگر اعجاز لفظى قرآن ، اعجاز عددى آن است. اين وجه اخيراً مطرح شده و با به كارگيرى كامپيوتر در اين زمينه مورد توجه زيادى قرار گرفته است و با بيان ارتباطات عددى خاص ميان الفاظ و حروف قرآن سعى شده نشان داده شود كه اين روابط عددى نمى تواند در سخن بشرى تحقق يابد.



2 ـ اعجاز محتوايى قرآن

جهات مختلفى را براى اعجاز محتوايى قرآن ذكر كرده اند كه ذيلاً اشاره مى شود:

أ) عدم وجود اختلاف در قرآن: آيه ى شريفه ى: افلا يتدبرون القرآن و لو كان من عند غير الله لوجدوا فيه اختلافاً كثيراً(133) نيز ناظر به همين وجه اعجاز است.

ب) اخبار غيبى: در قرآن مطالبى نسبت به برخى افراد، يا بعضى از وقايع كه در آينده ـ يعنى زمان بعد از نزول آيات ـ قرار بوده واقع شود، پيش بينى شده كه به همان صورت به وقوع پيوسته است. از جمله آيات كريمه ى الم غلبت الروم فى ادنى الارض و هم من بعد غلبهم سيغلبون(134) مى باشد.

ج) علوم و معارف قرآنى: در قرآن مطالبى آمده كه لااقل در آن زمان هيچ بشرى نمى توانسته به آنها دسترسى پيدا كند. البته هم اكنون نيز علوم و معارف بلندى در قرآن وجود دارد كه هنوز براى بشر ناشناخته مانده و بيشتر آنچه معلوم گشته از طريق خود پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) و امامان معصوم(عليهم السلام) و هدايت هاى مستمر آنان بوده است، به طورى كه امروز بخش قابل توجهى از احاديث را روايات اعتقادى، مباحث عقلى، نكته هاى فلسفى و كلامى و موضوعات عرفانى تشكيل مى دهد. به هرحال، حتى اگر كسى فرضاً همه ى علوم و معارف قرآنى را هم اكنون شناخته شده و در دسترس بشر بداند، هرچند به يقين در گذشته چنين نبوده است، اين امر از ارزش اعجازى قرآن در اين زمينه چيزى نمى كاهد. شايان توجه است كه اين اثبات اعجاز قرآن از طريق آورنده ى آن نيست، بلكه گفته مى شود اين علوم و معارف عميق و بلند آن قدر عظمت دارد كه از افق انديشه ى هر دانشمندى در آن روزگار بالاتر بوده است و به طور كلى انديشه اى بشرى نبوده و نشان وحى الهى بر تارك آن ديده مى شود.

د ) عجز از ابطال معارف و علومى كه در قرآن آمده است: پس از گذشت ساليان دراز و بعد از اين همه پيشرفت هاى علمى بشر و تبادل دانش ها و فرهنگ ها هيچ كدام از مطالبى كه در قرآن آمده، ابطال نشده است و همين حقانيت قرآن و آسمانى بودن آن را اثبات مى كند.

تذكر اين نكته مفيد است كه اگر چه شايد برخى از دانش هاى بشرى ـ همانند منطق و رياضى ـ كه در يك مجموعه ى مدوّن گردآورى شده و از دوران كهن به ما ارث رسيده است ، ابطال نشده باشد، ولى بايد توجه نمود كه اولاً، اين دانش ها در قالب بديهيات اولى، يا فطرى در انديشه ى هر خردمندى مكنون بوده است و كسانى كه به تدوين اين مسايل پرداخته اند، در واقع گردآورنده بوده اند، و نه آورنده. ثانياً، به طور كلى كتاب هايى كه بشر تأليف مى كند، مربوط به يك دانش خاص و پيرامون موضوع ويژه اى مى باشد، در حالى كه يكى از مهم ترين ويژگى هايى كه بر رخسار علوم و معارف قرآن مى درخشد، گستردگى حوزه ى مباحث آن و اشاره به ده ها مطلب در يك سخن است.

اساساً اين خود، يكى ديگر از وجوه اعجاز است كه چنين دانش هاى گوناگونى را در خود جاى داده است. كدام بشرى مى تواند علاوه بر دست يابى به علوم متفاوت و حوزه هاى كاملا بيگانه از هم ـ با آن همه دقت نظر و استوارى بيان و گستردگى موضوعات ـ چنين دانش ها را به هم آميزد و مسايل را چنان در كنار يكديگر قرار دهد كه در صدر و ذيل سخنان، ميوه هاى متفاوتى از علوم گوناگون به دست آيد، به گونه اى كه نه مقصود، ضايع و نه پيوستگى زايل شود و نه خطايى صورت پذيرد و اين چنين قرن ها بدرخشد و از هرگونه ابطال پذيرى مصون باشد؟



3 ـ اعجاز قرآن از جهت آورنده ى آن

اين وجه كه از قديم الايام مورد بحث واقع شده، بر اين مطلب تكيه دارد كه رسول گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم)فردى امّى بوده، و چگونه مى توانسته است در ميان جزيرة العرب كه اصولاً با دانش و فرهنگ بيگانه بودند، چنين كتابى از پيش خود بياورد.

شايان ذكر است كه بحث اعجاز، اگرچه معمولا در مباحث علوم قرآنى مطرح مى شود، در واقع بحثى كلامى است. از اين رو در برخى كتب كلامى هم ذكر شده است.

منابع مطالعه بيشتر:

مهدى هادوى تهرانى، مبانى كلامى اجتهاد، مؤسسه فرهنگى خانه خرد، قم، چاپ اول، 1377.

منبع:http://eporsesh.com

ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • ساعت
    ساعت فلش مذهبی
    آمار سایت
  • کل مطالب : 901
  • کل نظرات : 413
  • افراد آنلاین : 26
  • تعداد اعضا : 3286
  • آی پی امروز : 1766
  • آی پی دیروز : 797
  • بازدید امروز : 2,427
  • باردید دیروز : 1,193
  • گوگل امروز : 53
  • گوگل دیروز : 57
  • بازدید هفته : 5,838
  • بازدید ماه : 16,913
  • بازدید سال : 141,475
  • بازدید کلی : 4,888,176
  • آمار به روایت وبگذر